چرا نفت آرام نمی‌گیرد؟

روزنامه دنیای اقتصاد – گروه بورس جهانی – حمزه بهادیوند چگینی: بهای نفت خام در بازارهای جهانی ناگهان سرمایه‌گذاران در این حوزه را غافلگیر کرد و در شرایطی که پیش‌بینی‌ها از قیمت‌های بالای ۱۰۰ دلار در ماه فوریه حکایت داشت، ناگهان قیمت نفت روند معکوسی را در پیش گرفت و کاهش محسوسی را به ثبت رساند.

به عقیده کارشناسان این حوزه، اخبار ناامیدکننده‌ای که از نشست‌های اخیر گروه‌های صنعتی کشورهای دنیا منتشر شده و موضوعاتی که در رابطه با ادامه سیاست‌های انبساط پولی در ایالات متحده شنیده می‌شود همگی بر تداوم ریسک پذیری سرمایه‌گذاران بزرگ در حوزه نفت اثر گذاشته و باعث کاهش استقبال آنها از این طلای سیاه شده است. در این بین این نگرانی نه تنها فعالان حوزه نفت آمریکا را تحت تاثیر قرار داده، بلکه سایر بازارها از جمله سرمایه‌گذاران بورس لندن و کشورهای عضو اوپک را وادار به عقب‌نشینی در قیمت‌ها کرد. قیمت نفت آمریکا از حدود ۹۷ دلار در روز ۱۴ فوریه تا جایی کاهش یافت که قیمت آن در روز جمعه به حدود ۹۲ دلار سقوط کرد و این قیمت در سال جدید بی‌سابقه بوده است. نفت برنت دریای شمال نیز که در ۱۵ فوریه بیش از ۱۱۷ دلار قیمت داشت با روندی نزولی تا ۱۱۳ دلار در روز جمعه کاهش قیمت یافته و این ارقام نشان دهنده تاثیر شدیدی است که اخبار اقتصادی بر بهای نفت گذاشته است.

در این بین عربستان نیز این احتمال را که ممکن است تولید خود را در بازار افزایش دهد رد نکرده و این موضوع نیز بر قیمت نفت در منطقه اثر گذاشته است. این در حالی است که خبرها از پیش‌بینی کاهش تولید نفت توسط اعضای کشورهای تولیدکننده نفت خبر می‌دهند. به عنوان نمونه بانک مورگان استنلی اخیرا در گزارشی که بلومبرگ آن را منتشر کرده است انتظار کاهش تولید نفت اوپک را به میزانی کمتر از حد سال‌های ۲۰۰۹ تاکنون خبر داده است. البته مبنای این گزارش کاهش میزان ۳۳ درصدی اجاره نفتکش‌هایی است که عملیات صادرات نفت منطقه را به عهده دارند که این موضوع پییش‌بینی می‌شود صادرات نفت‌اوپک را با ۱/۷ درصد کاهش مواجه کرده و به ۳۰ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز برساند. در طرف دیگر، پیش‌بینی‌ها حکایت از افزایش تقاضای نفت خام در ماه‌های پیش رو دارند. به طوری که اوپک در گزارش ماه گذشته خود از افزایش روزانه ۸۰ هزار بشکه‌ای تقاضای نفت برای سال ۲۰۱۳ در مقایسه با پیش‌بینی قبلی خود خبر داده و معتقد است تا پایان سال میزان تقاضای نفت جهانی به حدود ۸۹ میلیون و ۶۸۰ هزار بشکه در روز می‌رسد. قبلا این رقم ۸۹ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه بود. در عین حال میانگین قیمت نفت اوپک در ماه ژانویه نیز افزایشی حدودا ۳ دلاری را در مقایسه با ماه قبل از آن تجربه کرده و به ۱۰۶ دلار و ۵۵ سنت رسیده است که این افزایش بر تقاضای نفت اثر منفی گذاشته است.

به هر حال باید پذیرفت نفت به عنوان یک کالای استراتژیک و تاثیر گذار بر تولید جهانی در برهه کنونی اقتصاد جهان که شاهد افت و خیزهای بلندی در عرصه رشد اقتصادی کشورهای بزرگ دنیا هستیم، به شدت در حال طی کردن مسیرهای خوداصلاحی قیمت‌ها است. بهبود اوضاع اقتصادی از طریق اثرگذاری بر تقاضای نفت روند افزایشی قیمت‌ها را تسهیل می‌کند و این موضوع به دلیل کشش پایینی که در شرایط کنونی قیمت نفت در برابر تغییرات و شوک‌های آنی دارد، بلافاصله در کوتاه مدت دست به خوداصلاحی زده و ورق نفت به سرعت برمی گردد. به عقیده کارشناسان در حال حاضر هر تحلیل و پیش‌بینی کوتاه مدت افزایش قیمت نفت یک تخمین پر ریسک است و نمی‌توان با قاطعیت از افزایش مداوم قیمت نفت در یک دوره کوتاه مدت سخن گفت، اما برآیند تغییرات قیمت در بلند مدت می‌تواند افزایشی باشد. چرا که در بلند مدت تعدیل‌های مثبتی در عرضه و تقاضا صورت می‌گیرد که افزایش قیمت‌ها را قابل تحمل‌تر می‌کند. نگاهی به روند افزایش قیمت‌ها از سال ۲۰۰۹ تا کنون مؤید این مطلب است که آهستگی و پیوستگی افزایش قیمت نفت در بستری از اخبار اقتصادی و تعدیل‌های مثبت و منفی قرار گرفته و بر همین اساس در دامنه‌ای از زمان توانسته متناسب با ظرفیت‌های اقتصادی کشورهای بزرگ دنیا روند رو به رشد خود را طی کند. این موضوع از جنبه‌های مهم تحلیل‌های مرتبط با قیمت نفت است که قادر به تعیین خط مشی هرگونه پیش‌بینی از آینده نفت خواهد بود.

به عنوان نمونه می‌توان با استناد به مدل‌های اقتصادسنجی و با تکیه بر روندهای ۵ سال گذشته، با تکیه بر فاکتورهای مهم اقتصادی نظیر نرخ رشد اقتصادی کشورهای بزرگ دنیا، میزان سرمایه‌گذاری‌ها در صنعت نفت، نقش سفته بازانه در معاملات نفت، قیمت‌های نقدی و آتی نفت در بازارهای بزرگ دنیا و مواردی از این دست، تعیین درست تری از روند قیمت نفت در آینده به دست آورد. این در حالی است که به نظر می‌رسد بسیاری از فاکتورهای موثر بر قیمت نفت در نگرش تحلیلگران مورد توجه قرار نمی‌گیرد.
اینکه در معاملات نفت در بازارهای معتبری چون نیویورک در دو ثانیه قیمت در حدود ۵۰ سنت افت می‌کند موضوعی است که با توجه به معامله میلیون‌ها بشکه از این محصول در یک لحظه، می‌تواند به شدت و سرعت باعث عقب نشینی معامله‌گران از بازار و تشدید روند نزولی قیمت‌ها شود. متوجه می‌شویم که این نوع معامله‌گری حاکم بر جهان نفت قادر به اثرگذاری بر روندهای کاهشی و افزایشی این محصول در بازار می‌شود و در هر دو جهت بر قیمت‌ها موثر است. به هر حال بر اساس خبرهای گوناگونی که از اوضاع اقتصادی کشورهای جهان به گوش می‌رسد پیش‌بینی کوتاه مدتی که می‌توان از بهای نفت داشت آن است که روند کاهشی قیمت تا روشن شدن وضعیت اقتصادی آمریکا در رابطه با تداوم محرک‌های اقتصادی و سیاست‌های انبساطی پولی ادامه خواهد داشت. در صورت تصویب دوباره سیاست‌های انبساطی پولی در آمریکا و ادامه خرید اوراق بدهی در این کشور، می‌توان به امیدواری‌های سرمایه‌گذاران در این حوزه امید داشت. این در حالی است که کشورهای صنعتی بزرگی همچون آلمان در اروپا با تغییرات متناقضی در فاکتورهای اقتصادی خود مواجهند به طوری که از طرفی شاخص‌های تولید صنعتی در این کشور کاهشی بوده، اما شاخص اعتماد مصرف کننده روندی افزایشی را پشت سر گذاشته است.
در کل اروپا روزهای روشنی را در پیش خواهد داشت که این موضوع بیشتر با اتکای به سیاست‌های ریاضتی در آن قابل حصول است. چین نیز به برنامه‌های توسعه اقتصادی خود ادامه می‌دهد و پیش‌بینی کسب نرخ رشد اقتصادی ۸/۴ درصدی در سال ۲۰۱۳ برای آن قابل دستیابی است. با این توضیحات باید گفت پس از طی روند کنونی قیمت نفت تا حدود ۹۰ دلار در هر بشکه می‌توان انتظار داشت روزهای افزایشی قیمت نفت آغاز شوند که در نیمه دوم سال شاهد اوج‌گیری دوباره قیمت در بازارهای جهانی خواهیم بود. چراکه تضعیف قیمت نفت در بازارهای جهانی با اثرگذاری بر قیمت سایر تولیدات و مواد اولیه تولید، به کاهش قیمت‌ها در بخش‌های گوناگون اقتصادی منجر می‌شود، از طرفی بر تقاضا برای فلزات گرانبها اثر مثبت دارد و تقاضا را برای این محصولات افزایش می‌دهد. اما این موقتی است و به زودی شاهد تغییر جهت سرمایه‌گذاری‌ها در بازار خواهیم بود.

پست شده در وبلاگ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*


آرشیو مطالب